Mikrobiom – mechanizm obronny skóry

Mikrobiom – mechanizm obronny skóry

Skóra jest największym organem naszego ciała i stanowi siedlisko dla wielu bakterii. Mikrobiom (mikrobiota, mikroflora) to różnorodność mikroorganizmów żyjących na powierzchni skóry. Zrównoważony stan tej mikrobioty powiązany jest z prawidłowym funkcjonowaniem płaszcza hydrolipidowego skóry.

 

Pożyteczne mikroorganizmy syntetyzują wiele substancji niezbędnych dla kondycji płaszcza hydrolipidowego: kwas hialuronowy, peptydy, kwasy tłuszczowe. Jednocześnie brak równowagi mikrobiomu skóry może powodować rozwój trądziku, łuszczycy, trądziku różowatego, łojotokowego zapalenia skóry, atopowego zapalenia skóry i egzemy. Inaczej mówiąc, za dobry stan skóry odpowiada prawidłowa, zrównoważona mikrobiota. Ponadto mikrobiom stanowi część obrony immunologicznej przed niechcianymi i szkodliwymi dla skóry czynnikami.

 

Jak skóra broni się przed patogenami?

Trzy linie obrony skóry przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi i patogenami:

I linia obrony

Bariera mikrobiomowa jest pierwszą linią obrony. To ekosystem składający się z miliarda mikroorganizmów (bakterii, grzybów i wirusów), które kolonizują skórę już od urodzenia – tworzy to indywidualny mikrobiom każdego człowieka.

II linia obrony

Bariera fizjologiczna stanowi drugą linię obrony, na którą składa się struktura warstwy rogowej skóry (korneocyty i warstwa bilipidowa). Ponadto naskórek jest również reprezentowany przez komórki Langenharsa, a same keratynocyty (żywe komórki naskórka) mogą syntetyzować peptydy antybakteryjne, które także chronią naszą skórę.

III linia obrony

Bariera immunologiczna występuje w skórze właściwej. Krąży tu krew i obecne są również komórki odpornościowe, takie jak limfocyty, neutrofile, komórki tuczne i eozynofile, makrofagi i inne

 

Co to są peptydy przeciwdrobnoustrojowe (AMP)

Główną bronią mikroorganizmów zrównoważonego mikrobiomu człowieka są peptydy przeciwdrobnoustrojowe (ang.: antimicrobial peptides, dalej: AMP). Są to łańcuchy aminokwasów o długości mniejszej niż 100 aminokwasów.

Dlaczego AMP zwyciężają patogeny? Pozwala na to różnica w budowie błon komórkowych organizmu gospodarza i drobnoustrojów chorobotwórczych. Powoduje to przerwanie integralności wrogiego mikroorganizmu przez peptyd, a nawet wnikanie do środka tego patogenu co prowadzi do jego śmierci. Różne AMP są w stanie zwalczyć grzyby, bakterie, wirusy, pierwotniaki.

Peptydy przeciwdrobnoustrojowe poza niszczeniem patogenów mogą wpływać na działanie innych komórek odpornościowych, stymulować odpowiedź na zakażenie, czy przyspieszać gojenia ran.

Gdzie żyją peptydy AMP

Dla efektywnej ochrony organizmu białka AMP muszą znajdować się w miejscach najbardziej narażonych na kontakt z patogenami. Dlatego peptydy antybakteryjne produkowane są przez komórki nabłonkowe. AMP są więc m. in. na skórze, błonach śluzowych układu oddechowego i pokarmowego oraz narządach płciowych. Są syntetyzowane zarówno przez komórki samej skóry, jak i przez bakterie prawidłowej mikroflory skóry.

 

 

Równowaga dla mikrobiomu

Dbanie o równowagę mikrobiomu  to ważne działanie dla ochrony skóry, a co za tym idzie zdrowej skóry. Warto zapamiętać: jeśli bakterie na skórze są złe, to zły jest i mikrobiom, i w konsekwencji stan naszej skóry. Badania nad mikroflorą skóry oraz wiedza o tym, co jest dla niej dobre, a co nie, stały się impulsem do popularyzacji pielęgnacji skóry i tworzenia programów pielęgnacyjnych kładących nacisk na odbudowę mikrobiomu skóry.

 

dr Khrystyna Shekhovtsova
Ekspert Chantarelle, dermatolog i lekarz medycyny estetycznej

 

 

 

Kosmetyki dla ochrony mikrobiomu skóry

Zarządzaj plikami cookies